25/3/2008 - Keşke Fen Labarauarımız Olsa_!_
Bilimle uğraşmayı ne çok sevdiğinizi biliyoruz. Aranızda bir laboratuvar kurmayı düşleyenler olduğunun da farkındayız. Evinizde ya da okulunuzda bir fen laboratuvarı kurmak çok zor değil. Laboratuvar, merak, keşif, deney ve buluşun yaratıcılıkla buluştuğu bir dünya. Bu dünyada masalar, dolaplar, dolaplarda yüz bir çeşit malzeme: dünya modelleri, fenerler, mikroskoplar, büyüteçler, mercekler, göz modeli, kulak modeli, kablolar, ampermetreler, voltmetreler, elektrik motorları, ziller, duylar, ampuller, mıknatıslar, mumlar, farklı metaller, gaz ocakları, beherler, dereceli silindirler, balon şişeler, termometreler, alkol, naftalin ve diğer kimyasal maddeler, taşlar, duvarlarda mineral, fosil, böcek, kabuk koleksiyonları, bitki, hayvan resimleri, değişik konularda posterler, kitaplar, bir iskelet ve insan vücudu modeli olabilir.
Laboratuvarda bilimsel bilgiler araştırılır, incelenir ve gözlemlenir. Bu nedenle laboratuvarda bir konu hakkında araştırma yaparken, zihninizde canlandırmakla yetinmeyip deney de yapabilirsiniz. Yaşayarak, yaparak öğrendiğiniz için bilgileriniz kalıcı hale geçer. Laboratuvarda çalışırken el becerileriniz, problem çözme ve mantık yürütme becerileriniz, yaratıcılığınız gelişir. Edison, ilk laboratuvarını 10 yaşında ailesinin bodrum katında kurmuş. Annesinin aldığı bir fen kitabındaki kimya deneyleri ilgisini çekmiş. Harçlığını, yakındaki ezcaneden bir sürü kimyasal madde almak için harcamış. Aldığı maddelerle türlü deneyler yapmış.
Hazırlayacağınız laboratuvarda çeşitli köşelere yer verebilirsiniz. Örneğin, yaşam bilimleri köşesine canlıların, insan vücudunun ve organların modelleri, resimler, posterler, büyüteç, mikroskop, lam, lameller alabilirsiniz. Fizik bilimleri köşesi için bir teleskop sahibi olmak güzel bir düşünce! Ayrıca Güneş Sistemi modeli hazırlayabilir; elektrik, ışık, ısı,sesle ilgili deneyler yapmak için çeşitli malzemeler edinebilirsiniz. Basit, elektrik kabloları, ampuller, mumlar gibi kolayca edinilecek malzemeler yanında bir cismin elektrik yüklü olup olmadığını anlamaya yarayan elektroskop, bir cismin ağırlığını ölçmeye yarayan dinamometre gibi aletler de işe yarar. Kimyasal maddelerin bulunduğu bir dolap hazırlayabilirsiniz. Bu dolaba elementleri, bileşikleri anlamaya yarayan modeller, daha doğrusu, toplar ve çubuklar koyabilirsiniz. Bir de cam eşyalara gereksiniminiz var. Bunlar, deney yaparken kullanılan tüpler, geniş ağızlı beherler, altı balon üstü dar ağızlı balon şişeler, bu şişelerin tıpaları, delikli tıpalar ve iki şişeyi bağlamada kullanılan borular yerleştirebilirsiniz. Bir de ölçüm yapmanıza yaracak aletler gerekir. Sıcaklığı ölçmek için termometre, kütleyi ölçmek için eşit kollu ve duyarlı terazi, sıvıların hacimlerini ölçmek için dereceli silindir, ağırlığı ölçmek için dinamometre, asitliği ölçmek için pH kâğıdı, metallerin öz ısılarını ölçmek için kalorimetre işinize yarar.
Tüm bu aletleri kullanarak deney yapmak eğlencelidir. Ancak, laboratuvar gibi bir yer, kazaların olmasına da çok uygundur. Kazaları engellemek için uyulması gereken güvenlik kurallarına uymak gerekir. Özellikle kimyasallar ve gaz ocakların kullanıldığı deneylerde gözleri korumak için güvenlik gözlükleri takmanız, yine bu deneyler nedeniyle laboratuvarda mutlaka yangın söndürme aleti bulundurmanız, cam eşyaları, keskin aletleri çok dikkatli kullanmanız, elleri deney yaptıktan sonra yıkamanız, laboratuvar çalışmalarını öğretmeninizle gerçekleştiriyorsanız onun yönergelerine uymanız ilk akla gelenler... Bir laboratuvar kuracaksanız, güvenlik kurallarını da çok iyi öğrenmelisiniz.
Ancak, şunu da unutmamak gerekir. Bilimsel araştırma yapmak için mutlaka özel bir yere gereksinim yok. Dünyayı kocaman bir laboratuvar olarak düşünebilirsiniz. Bu laboratuvarda araştırılacak, keşfedilecek ve incelenecek ne çok şey var.
|
